ATATÜRK’ün 10 Kasım 1938’de ebediyete intikal etmesinden sonra, dönemin hükümeti tarafından oluşturulan bir komisyon, Anıtkabir’in yerinin seçilmesi için görevlendirildi. Bu komisyon çalışmaları sonunda oy çokluğu ile 906 rakımlı Rasattepe’de Anıtkabir’in yapılmasına karar verdi. Aynı komisyon tarafından 1 Mart 1941 tarihinde uluslararası bir yarışma açıldı. Bu yarışmaya Türkiye, Almanya, İtalya, Avusturya, İsviçre, Fransa ve Çekoslavakya’dan toplam 47 proje katıldı. Bu projelerden 3 tanesi komisyon tarafından ödüle layık görüldü. Proje yarışma şartları gereğince birinciyi seçme hakkı hükümete verilmişti. Milli konuyu daha başarılı ifade etmesi ve projenin araziye uygunluğu sebebiyle, Türk mimarlar Prof. Emin ONAT ve Doç. Orhan ARDA’nın projesinin Anıt mezar olarak yapılmasına karar verildi. 9 Ekim 1944 tarihinde Anıtkabir’in yapımına başlandı. İnşaat 4 aşamalı olarak 9 yıllık bir sürede tamamlandı. 10 Kasım 1953 tarihinde ise ATATÜRK’ün naaşı 1938 yılından beri 15 yıl süreyle muhafaza edildiği geçici kabri olan Etnografya Müzesi’nden alınarak, büyük bir törenle ebedi istirahatgahı olan Anıtkabir’e defnedildi. Anıtkabir 750 bin m²’lik bir alan üzerine kurulu olup bu alanın yaklaşık 120 bin m²’lik kısmı Anıt Bloğu, geri kalan kısmı ise Barış Parkı’dır.
Kadın heykel grubu
İstiklal Kulesi’nin önünde, ulusal kıyafetler giymiş üç kadından oluşan bir heykel grubu vardır. Bu kadınlardan kenarlardaki ikisi yere kadar uzanan bir çelenk tutmaktadır. Başak demetlerinin meydana getirdiği çelenk bereketli yurdumuzu temsil etmektedir. Soldaki kadın ileri uzattığı elindeki kapla ATATÜRK’e Allah’tan rahmet dilemekte, ortadaki kadın eliyle yüzünü kapamış ağlamaktadır. Bu üçlü heykel grubu, ATATÜRK’ü kaybetmenin üzüntüsü içinde bile gururlu, ağırbaşlı, azimli Türk kadınını anlatmaktadır. Heykel grubu Hüseyin ÖZKAN’ın eseridir.
Erkek heykel grubu
Hürriyet Kulesi’nin önünde üç erkekten oluşan heykel grubu vardır. Sağdaki erkek başında miğferi ve kaputu ile Türk askerini, onun yanındaki, elinde kitabı ile Türk gençliğini ve aydınını, biraz gerisindeki ise yerel kıyafetiyle Türk köylüsünü temsil etmektedir. Heykellerin yüzünde derin acı ile Türk milletinin kendine özgü ağırbaşlılığı ve yüksek irade gücü dile getirilmiştir. Heykel grubu Hüseyin ÖZKAN’ın eseridir.
Aslanlı yok
Ziyaretçileri, ATATÜRK’ün huzuruna hazırlamak için yapılmış olan 262 metre uzunluğundaki yolun iki yanında oturmuş pozisyonda 24 Türk Oğuz boyunu simgeleyen 24 aslan heykeli bulunmaktadır. ATATÜRK’ün Türk ve Anadolu tarihine verdiği önem sebebiyle, Türk mitolojisinde güç ve kuvveti temsil eden ve Anadolu’da uygarlık kuran Hititlerin sanat üslubu ile yapılan aslan heykelleri, kuvvet ve süküneti temsil etmektedir. Oturur durumda tasvir edilen aslanlar Türk milletinin barıştan yana olduğunu göstermektedir. Heykeller Hüseyin ÖZKAN’ın eseridir. Aslanlı Yol’un iki yanında çiçekler ve Virginia ardıçları yer alır. Yol traverten taşlar ile döşelidir. Ziyaretçilerin, kabrin manevi atmosferine ayak uydurmaya yönlendirildiği Aslanlı yolda, taşlar Ata’nın huzuruna çıkanların “başlarının öne eğik” olması için 5 santimlik çim boşluğu bırakılarak döşenmiştir.Yolun sonunda Türk bayrağının ve daha ileride Çankaya’nın görünmesi ATATÜRK’ün yüce katına gidiş bakımından çok anlamlıdır.
Tören meydanı
Aslanlı yol sonunda yer alan 15 bin kişi kapasiteli Tören Meydanı 129×84.5 metre boyutlarındadır. Bu alanın zemini; siyah, kırmızı, sarı ve beyaz traverten taşlarla yapılmış 373 adet halı ve kilim motifleri bulunur.
Bayrak direği
Anıtkabir’in Çankaya yönündeki 28 basamaklı Tören Meydanı’na giriş merdivenlerinin ortasında, yüksek bir direk üzerinde Türk bayrağı dalgalanır.Amerika’da yaşayan Türk asıllı Amerikan vatandaşı Nazmi CEMAL tarafından, kendi bayrak direği fabrikasında imal edilerek 1946 yılında Anıtkabir’e hediye edilen ve zamanında Avrupa’daki en uzun bayrak direği olan direk, 9 Kasım 1950’de Anıtkabir’in Çankaya yönündeki merdivenlerine dikilmişti. Meteorolojik etkiler sonucunda zarar gördüğü ODTÜ’nün yaptığı çalışmalar sonucunda belirlenen 33,53 metre uzunluğundaki direğin yenilenmesine karar verilmiş ve 2013 yılında Cumhuriyet Bayramı’ndan bir gün önce düzenlenen törenle eski bayrak diğerinin yerine yeni çelik direk dikilmiş ve Türk bayrağı göndere çekilmiştir. Anıtkabir’deki 63 yıllık eski bayrak direği ise Çankaya yönündeki merdivenlerin aşağısında bulunan alanda sergilenmeye başlamıştır.
Mozole
Anıtkabir’in en önemli bölümü olan Mozole’ye çıkan 42 basamaklı merdivenlerin ortasında “Hitabet Kürsüsü” yer almaktadır. Mermer kürsünün cephesi, dairesel geometrik motiflerle süslü olup, ortasında ATATÜRK’ün “Hakimiyet Kayıtsız Şartsız Milletindir.” sözü yazılıdır. Kürsü, Kenan YONTUÇ’un eseridir. Mozole 72x52x17 metre boyutlarında uzunca dikdörtgen bir plan üzerine kurulmuş olup, önde ve arkada sekiz, yan cephelerde on dört adet 14.40 metre yüksekliğinde kolonlarla çevrelenmiştir. Mozole cephesinde solda ATATÜRK’ün Türk Gençliğine Hitabı, sağda ise ATATÜRK’ün Cumhuriyetin kuruluşunun 10’uncu yıldönümünde söylediği nutuk, taş kabartma üzerine altın varak ile yazılmıştır.
Şeref holü
Şeref Holü’ne bronz kapılardan girilir. Girişte sağda ATATÜRK’ün 29Ekim 1938 tarihli Türk ordusuna son mesajı, solda ise ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İNÖNÜ’nün ATATÜRK’ün ebediyete intikali üzerine 21 Kasım 1938’de Türk milletine söylediği taziye mesajı yer almaktadır. Girişin tam karşısında büyük pencerenin içinde ATATÜRK’ün sembolik lahdi bulunmaktadır. Lahit taşı 40 ton ağırlığında tek parça mermerden olup, Osmaniye ilinden getirilmiştir. Lahitin yer aldığı bölüm ise beyaz Afyon mermeri ile kaplıdır. Şeref Holü’nün zemini Adana ve Hatay’dan, duvarlar ise Afyon ve Bilecik’ten getirilen kırmızı, siyah, yeşil ve kaplan postu mermerlerle kaplanmıştır. 27 kirişten oluşan tavan ve yan galeri tavanları Türk halı ve kilim desenlerinden oluşan altın yaldızlı mozaik ile süslenmiştir. Tavan yüksekliği 17 metre olup yan duvarlarında 12 adet meşale bulunmaktadır. Mozole yapısının üstü, düz kurşun çatı ile örtülüdür.
Anıtkabir Atatürk ve kurtuluş savaşı müzesi
Tören alanından Anıt Bloğu’na doğru bakıldığında, sağda yer alan Misak-ı Milli Kulesi’nin kapısından girilen ATATÜRK ve Kurtulus Savaşı Müzesi, dört ana bölümden oluşmakta; birinci bölümde ATATÜRK’ün kullandığı eşyalar ve kendisine yabancı devlet adamları tarafından hediye edilen eşyalar, ikinci bölümde Çanakkale Muharebeleri, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz’un anlatıldığı panaromalar ile yağlı boya tablolar, üçüncü bölümde Milli Mücadele ve devrimlerin anlatıldığı galeriler ile Mustafa Kemal ATATÜRK’ün Mezar Odası, dördüncü bölümde ise Mustafa Kemal ATATÜRK’ün kütüphanesinde yer alan kitaplardan 3123 tanesinin sergilendiği bölüm yer alır.
Müze 1. Bölüm
Misak- Milli ve İnkılap Kuleleri arasındaki ilk bölümde bulunan ve ATATÜRK’ün özel eşyalarının sergilendiği kısım, 26 Ağustos 2002 tarihinde modern sergileme teknikleriyle yeniden düzenlenerek ve diğer bölümlerle birleştirilerek, ATATÜRK ve Kurtuluş Savaşı Müzesi adını almıştır. İlk olarak 21 Haziran 1960 tarihinde açılan bu bölümde ATATÜRK’ün kullandığı eşyalar ile kendisine yabancı devlet adamları tarafından hediye edilen eşyalar sergilenmektedir. Ayrıca bu bölümde, ATATÜRK’ün manevi evlatlarından A. Afet İNAN, Rukiye ERKİN ve Sabiha GÖKÇEN’in müzeye hediye ettikleri ATATÜRK’e ait eşyalar da sergilenmektedir.
Müze 2. Bölüm
ATATÜRK ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’nin ikinci bölümünde Çanakkale Muharebeleri, Sakarya Meydan Muharebesi ile Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebelerini konu alan üç panorama dikkati çekmektedir. Panoramalar, önlerinde düzenlenen başka bir alanla üç boyutlu bir etkiye büründürülmüştür. Burada Kurtuluşa ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden yolda yaşanan güçlükler. ziyaretçilere yaşatılmaya çalışılmıştır. Bu bölümde ayrıca başta büyük önder Mustafa Kemal ATATÜRK olmak üzere Kurtuluş Savaşı’na katılan komutanlardan bazılarının portreleri ile Kurtuluş Savaşımızın çeşitli anlarının resmedildiği büyük boyutlu yağlı boya tablolar sergilenmektedir. Bu bölümde yer alan eserler Türk, Azeri ve Rus sanatçıların ortak çalışması ile oluşturulmuştur.
Müze 3. Bölüm
Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’nin üçüncü bölümü, panorama bölümünü çevreleyen koridordaki 18 galeride yer alan tematik sergi alanlarından oluşmaktadır. 1919-1938 yılları arası döneme ilişkin olayların anlatıldığı tonozlu galeriler, ATATÜRK ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’ne farklı bir atmosfer kazandırmaktadır. Bu galerilerde Türk yurdunun paylaşılması, Türk ulusunun uyanışı, Kurtuluş Savaşı’nın evreleri ve zaferden sonra modern Türkiye’nin doğuşunu hazırlayan inkılaplar anlatılmıştır. Vitrin düzenlemelerinde Kurtuluş Savaşı ve ATATÜRK devrimlerine ilişkin 2 bin kadar fotoğraf ile bunların Türkçe ve İngilizce açıklamalarına yer verilmiştir. Değerli sanatçılar tarafından hazırlanmış rölyefler tonozlu galerilerin görselliğini güçlendirmektedir. Ayrıca tonozlu galerilerin bulunduğu koridor boyunca Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında büyük hizmetleri görülen asker-sivil kahramanlardan 20’sinin büstü ve kısa özgeçmişi de yer almaktadır.
Mezar odası
ATATÜRK’ün aziz naaşı, Mozolenin zemin katında doğrudan doğruya toprağa kazılmış bir mezarda bulunmaktadır. Mozoledeki sembolik lahdin 7 metre altında bulunan mezar odası Selçuklu ve Osmanlı türbe mimarisi tarzında sekizgen planlı olarak yapılmıştır. Mezar odasının zemin ve duvarları siyah, beyaz, kırmızı, yeşil mermerlerle kaplanmıştır. Mezar odasının tam ortasında kırmızı mermerden bir sanduka bulunmaktadır. Bu sandukanın etrafında 81 ilimizden, KKTC ve Azerbaycan’dan getirilen topraklar pirinç vazolara konulmuştur. ATATÜRK’ün naaşı o dönemin bütün vilayetleri, Selanik’teki evi, Kore’deki Türk şehitliği, KKTC ve Suriye’deki Türk toprağı sayılan Süleyman Şah’ın mezarından getirilen toprakların harmanlandığı mezara 10 Kasım 1953 tarihinde devlet erkanı ve kız kardeşi Makbule ATADAN’ın huzurunda defnedildi. Ama bilmeliyiz ki: II. Cumhurbaşkanımız İsmet INÖNÜ’nün 21 Kasım 1938’de Türk milletine beyannamesinde söylediği gibi, “Hakikatte yattığı yer, Türk milletinin O’nun için aşk ve iftiharla dolu olan, kahraman ve vefalı göğsüdür.”
Müze 4. Bölüm
ATATÜRK ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’nin dördüncü bolümü, Cumhuriyet ve Mudafaa-i Hukuk Kuleleri arasında yer alan kısım, ATATÜRK Özel Kitaplığıdır, “Fikir ve Düşünce Adamı ATATÜRK” den ilham alınarak 11 Haziran 2005 tarihinde çağdaş müzecilik anlayışı doğrultusunda yeniden düzenlenen bolümde, ATATÜRK’ün kütüphanesinde yer alan 3123 adet kitap sergilenmektedir. Kütüphanede Türkçe’nin yanı sıra Fransızca, İngilizce, Romence, Yunanca, Latince dillerinde yazılmış kitaplar da bulunmaktadır. Kütüphanedeki kitaplar konu bazında değerlendirildiğinde ilk sırayı tarih, ikinci sırayı ise dil ve edebiyat almaktadır. Yaşamının her döneminde kitapla bütünleşmiş, okuma sevgisinin kendisine sağladığı bilgi birikimini zaman zaman kaleme almış olan ATATÜRK, farklı konularda kitaplar da yazmıştır. Ayrıca bu bölümdeki dokunmatik bilgisayarlardan Anıtkabir ve ATATÜRK ile ilgili bilgilere de ulaşılabilmektedir.
Sinevizyon salonu
60 kişilik kapasiteye sahip salonda Anıtkabir, ATATÜRK ve Mili Mücadele konulu belgesel filmler gösterilmektedir. Salon Mehmetçik Kulesi’nde yer almaktadır.
İsmet inönü lahdi
25 Aralık 1973 tarihinde vefat eden ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İNÖNÜ’nün sembolik lahdi Batı revakının ortasında ve Atatürk’ün mozolesinin tam karşısında yer alır, Sembolik lahdin alt katında ise İsmet İNÖNÜ’nün mezar odası yer alır. İsmet İNÖNÜ, Anıtkabir’e Bakanlar Kurulu Kararı ile 28 Aralık 1973 tarihinde defnedilmiştir.
Hatıra eşya salonu
Hatıra eşya salonu Müdafaa i Hukuk Kulesinde yer almaktadır. Bu bölümde 1968 yılında kurulan Anitkabir Derneği faaliyetlerini yürütmektedir. Anitkabir Derneği bu bölümde ATATÜRK ve Anıtkabir ile ilgili kitap, broşür, CD ve bunun gibi bir çok hatıra eşya satışını sürdürmektedir.
Anıtkabir kütüphanesi
ATATÜRK ve Kurtuluş Savaşı Müzesi Komutanlığı Karargahı içinde Antkabir Kütüphanesi bulunmaktadır. Anıtkabir Kütüphanesi, ATATÜRK, Milli Mücadele ve inkılaplar konulu Türkçe ve yabancı dillerde kitapların bulunduğu bir ihtisas kütüphanesi olarak araştırmacı ve okuyucuya hafta içi 09.00-12:30/13.30-17.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
Anıtkabir ne zaman yapıldı?
Mimarisi emin onat ve Orhan Arda’ya ait olan Anıtkabir 10 Kasım 1953 yılında Yapımı tamamlanıp ziyarete açılmıştır.
Anıtkabir nerede? Nasıl gidilir?
Çankaya ilçesinde bulunan Anıtkabir ankarada en çok ziyaret edilen bir yerdir. Anıtkabir yakınından geçen ulaşım araçlarını listeliyorum.
Tren ile başkentray
Otobus: 339 – 220 – 448 – 520
Anıtkabir sanal tur
Anıtkabire gelme imkanınız yoksa yada ziyarete geldiğinizde tamamını gezemediyseniz size güzel bir haberim var, Anıtkabiri 360 derece sanal tur ile online olarak gezebilirsiniz.
Anıtkabir hava durumu
